Żłóbek
miejsce postania: Rzucewo, Polska
czas powstania: lata 70. XX w.
autor: Władysław Niemczyk
materiał i technika: drewno liściaste, rzeźbiarstwo
wymiary: h-22 cm, podstawa 25×15 cm
nr inw. MP/1910/E
Rzeźba ludowa przedstawia scenę narodzenia Jezusa Chrystusa. Na prostokątnej podstawie ustawione trzy postacie: klęcząca Maryja, św. Józef z pastorałem oraz centralnie usytuowany żłóbek z postacią Jezusa. Na boku podstawy sygnatura: NW (odwrócona).
Władysław Niemczyk (ur. 03.03.1934 r., Bydgoszcz – zm. 25.10.2007 r., Rzucewo)
Urodził się w Bydgoszczy, okres młodości przypadający na czas wojny spędził z rodziną w Gdyni. Przez krótki okres czasu zamieszkiwał też w Słuchowie Górnym k/Wierzchucina. Dorosłe życie rozpoczął w Lędzichowie k/ Lęborka, pracując w tamtejszej gorzelni. Pod koniec lat 60.XX w. przeprowadził się do Rzucewa i podjął pracę w miejscowej cegielni, wówczas noszącej nazwę Wytwórni Materiałów Budowlanych. Pracował na stanowisku wypalacz wyrobów ceramicznych. Swoją twórczość artystyczną początkowo wiązał z surowcem, który towarzyszył mu na co dzień – z gliną. Silniejsze okazało się drewno i to ono do końca jego życia było podstawą twórczej realizacji. Zapisując się do Klubu Twórców Ludowych (KTL) działającym przy Muzeum Ziemi Puckiej tak określił profil swojej działalności: „rzeźba w drewnie i glinie, poezja ludowa.” Kreśląc kilka zdań o sobie napisał: „Swą działalnością artystyczną, zajmuje się stosunkowo nie dawno, gdzieś w przybliżeniu, około 10 lat. Jeśli chodzi o początek mojej twórczości, to rozpoczął się on przez przypadek. Pewnego roku przyjechali do nas na zakład studenci ze Szkoły Plastycznej i wówczas to się zaczęło. Nigdy przedtem nie czułem żadnych zainteresowań w tym kierunku. Z rodziny mojej też nikt się tym nie zajmował. Jeśli chodzi o narzędzia to używam bardzo prymitywnych i tradycyjnych narzędzi, scyzoryków i dłut. Tematy do swoich prac, dyktuje mi wyobraźnia.”
Od 1987 r. należał do KTL w Pucku, do Stowarzyszenia nieprofesjonalnych artystów amatorów w Gdańsku, później do klubu Nordy. Jeździł na festiwale sztuki ludowej, wystawiał prace w konkursach i na festynach folklorystycznych. Czynnie uczestniczył w realizowanym w puckim Muzeum cyklu tzw. Żywych Niedziel – spotkań ze sztuką ludową i jej twórcami. Przełomowym momentem w jego artystycznym życiu była realizacja monumentalnych rzeźb do papieskiego ołtarza w Sopocie w 1999 r. Od tego momentu pierwotna świecka tematyka jego prac dała miejsce pracom o charakterze religijnym – rybaków, muzyków, łowców fok zastąpiły postacie Chrystusa Frasobliwego, figury Matki Boskiej Swarzewskiej. Do dziś można podziwiać figury z rzucewskich kapliczek przydrożnych, figury z ołtarza sopockiego w Gdańsku-Matemblewie czy Chrystusa Frasobliwego w drewnianej kapliczce stojącej w Zagrodzie Gburskiej i Rybackiej w Nadolu. Jego dziełem są również duże ogrodowe szachy na rzucewskim zamku.
Oprócz rzeźbiarskich pasji Władysław Niemczyk realizował się w poezji. Pozostawił po sobie wiele wierszy, w których opisywał piękno nadmorskiego krajobrazu i wsi, którą wybrał na swoje miejsce do życia.
W zbiorach Muzeum Ziemi Puckiej znajduje się kilka prac rzeźbiarskich artysty zarówno z wcześniejszego, jaki i późniejszego okresu twórczości. Na wystawie stałej w oddziale „Szpitalik”(Puck, ul. Wałowa 11 lub korzystając z wirtualnego spaceru po Szpitaliku w części: piętro, sztuka ludowa https://muzeumpuck.pl/Muzeum%20Ziemi%20Puckiej%20im.%20Floriana%20Ceynowy%20w%20Pucku%20_Szpitalik_.html) można zobaczyć dwie płaskorzeźby nawiązujące do życia Jezusa Chrystusa, a w „Zagrodzie Gburskiej i Rybackiej” w Nadolu (ul. Bałtycka 2) wspomnianą kapliczkę z Chrystusem Frasobliwym.
Opracowała: Joanna Grochowska
Literatura:
Dettlaff J.P, Pamięci Władysława Niemczyka (1934-2007), Zapiski Puckie 7/2008.
Dettlaff J.P, Pamięci Władysława Niemczyka z Rzucewa, artysty ludowego, rzeźbiarza i poety, Zeszyty Gminy Puck 4/2007, s 139-140.
Wieczór wspomnieniowy o Panu Władysławie Niemczyku, http://rzucewo.com/?p=1267 dostęp z dnia 17.07.2020.
Władysław Niemczyk – rzeźba w drewnie i glinie, poezja ludowa.. Kwestionariusz osobowy Klubu Twórców Ludowych przy Muzeum Ziemi Puckiej, 1988 r.